Diverse soorten risico's 

Een belangrijk kenmerk van projecten is hun hoog risicogehalte. Dat heeft alles te maken met de andere kenmerken van een project: uniek en éénmalig, complexe aansturing over de organisatiegrenzen heen, tijdslimiet en budgettaire begrenzing. De risico's voorbonden aan projecten zijn divers en kunnen in grote lijnen in drie soorten ingedeeld worden:

  1. risico's met betrekking tot het lange termijnresultaat dat de organisatie met het project wil bereiken;
  2. risico's met betrekking tot het proces van projectmanagement;
  3. risico's met betrekking tot het bereiken van het gewenste eindproduct van een specifiek project.

De eerste twee soorten risico's zijn proces- en/of organisatierisico's. Ze moeten in principe afgedekt worden door de correcte toepassing van een degelijk proces van projectmanagement, met inbegrip van de nodige beheersmaatregelen. Voorbeelden van dit soort risico's zijn: geen duidelijke omschrijving van het gewenste eindproduct van het project, trage besluitvorming, onduidelijke projectaansturing, niet goedgekeurde uitbreidingen van de projectscope, onrealistische tijdsplanning, onrealistische budgetten. In onze projectmanagementmethode vormt het beheer van al deze risico's onderdeel van het ProjectRapportageDocument.

De derde soort risico's zijn projectspecifiek. Ze moeten dus voor elk project afzonderlijk en uniek geanalyseerd en beheerst worden. Deze projectrisicoanalyse is onderdeel van het proces van projectmanagement en dus een beheersmaatregel. Een onvolledige of ontbrekende projectrisicoanalyse is dus een risico van de tweede soort: een procesrisico van het proces van projectmanagement. Voorbeelden van dit soort risico's zijn: vergunningen die verkregen moeten worden, weerstand van betrokkenen, falen van leveranciers, langdurige afwezigheid van bepaalde cruciale personeelsleden,...


Projectspecifieke projectrisicoanalyse 

Het maken van een projectrisicoanalyse start reeds vanaf de projectopstartfase. In deze fase wordt een eerste oplijsting van mogelijke projectrisico's gemaakt, die wordt opgenomen in het ProjectRapportageDocument. Deze lijst is dus mee een afwegingsargument bij de eerste Go/No Go-beslissing met betrekking tot dat specifieke project.

Deze eerste rudimentaire risicoanalyse wordt vervolgens hernomen en uitgediept in de projectplanningsfase. Voor elk risico wordt in die fase de kans van voorkomen en de mogelijke impact ingeschat en een beheersmaatregel voorzien.

Vervolgens is de risicoanalyse een vast weerkerend onderdeel van elke statusvergadering met de stuurgroep. De risicoanalyse is dus een vast onderdeel van het ProjectRapportageDocument én, net als alle andere onderdelen van het PRD, ook een dynamisch element. Risico's kunnen immers doorheen de uitvoering van een project wijzigen, zowel naar kans als impact. En dus ook naar eventueel noodzakelijke beheersmaatregel.

In onze rubriek 'Materialen en links: Werktuigen' is er een Exceltool ter beschikking om deze projectrisicoanalyse uit te voeren.